Realizacja robót budowlanych na zamówienia publiczne często napotyka na trudności, wynikające z ich specyfiki, związanej z finansowaniem ze środków publicznych oraz konieczności przestrzegania wymagań ustawy Pzp. Wielu zamawiających opiera wzory swoich umów na zamówienie publiczne o Warunki Kontraktowe FIDIC, składające się z Warunków Ogólnych i Warunków Szczególnych. Warunki te wnoszą do kontraktów nową instytucję - Komisję Rozjemczą, mającą za zadanie szybkie rozstrzyganie sporów, których w naszej budowlanej rzeczywistości pojawia się z roku na rok coraz więcej. Spory powstają na każdym etapie realizacji robót, a także po ich zakończeniu, w okresie rękojmi. Co zrobić, by nie doszło do ich eskalacji i zerwania kontraktu z tego powodu? Przede wszystkim trzeba pamiętać, że zawsze da się konflikt rozwiązać lub załagodzić, a trwanie w sporze nie jest korzystne dla żadnej ze stron.
I to jest właśnie pole do działania dla Rozjemcy, który pomaga stronom kontraktu spór oswoić, a także sprawnie rozstrzygnąć, zwracając Stronom uwagę na fakt, że trwanie w sporze na pewno nie będzie im ułatwiało osiągnięcia podstawowego celu, jakim jest zakończenie kontraktu w terminie i w tym samym składzie. Rozjemca, korzystając ze swojej wiedzy i doświadczenia, wydaje decyzję w przedmiocie sporu, pamiętając o zasadach bezstronności i niezależności, będących podstawą polubownego - czyli szybkiego i taniego - zakończenia sporu.
Rozjemca, czyli członek Komisji Rozjemczej, może działać jednoosobowo lub w zespole trzech osób. To, jaka Komisja jest powołana, i jak działa, zależy od ustaleń zawartych w podpisanym kontrakcie. Ważne jest, aby obie strony w sposób świadomy wybrały i zatwierdziły skład Komisji, określiły jej zadania i kompetencje, wyznaczyły zapłatę, terminy i miejsca spotkań. Z zawodowego doświadczenia wiem, że wyznaczenie stałej Komisji Rozjemczej zaraz po podpisaniu kontraktu jest dla stron znacznie łatwiejsze i świadczy o świadomej chęci współpracy między nimi. Taka Komisja, działająca przez cały czas realizacji kontraktu, zauważa spory na wczesnym etapie ich powstawania. A ich rozstrzyganie jest dla Komisji łatwiejsze, ponieważ od początku uczestniczy w realizacji kontraktu. W odniesieniu do całości kosztów związanych z kontraktem koszty działania stałej Komisji są niewielkie i z całą pewnością znacznie mniejsze od kosztów prowadzenia późniejszych sporów przed sądami. Inaczej działa Komisja Rozjemcza powoływana na zasadach „ad hoc" w celu rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Inne są także zasady wynagradzania tak powołanej Komisji. Jej działalność kończy się po wydaniu decyzji w przedmiocie sporu, z którą strony mogą, ale nie muszą się zgodzić.